Bernardo López, encargado del proyecto «Promoción de la soberanía alimentaria y prevención de la desnutrición en la niñez en 7 comunidades rurales de Coatepeque, Guatemala», realizado por medicusmundi Bizkaia junto a Hijas de San José Obrero, con el apoyo del Ayuntamiento de Getxo, conversa con Gonzalo Larreategui, de la radio Vinilo FM.
Elkarrizketa Ondas de Solidaridad: Getxotik Mundura, Mundutik Getxora irratsaioan entzun dezakezu gazteleraz hemen 21. minututik aurrera.
Bernardo Lópezek Guatemalako Coatepeque udalerriko landa-eremuko zazpi komunitatetan elikadura-subiranotasuna sustatzeko eta haurren desnutrizioa prebenitzeko proiektuan parte hartzen du. medicusmundi Bizkaiak Hijas de San José Obrero erakundearekin batera garatzen du ekimena, Getxoko Udalaren laguntzarekin. Vinilo FM irratiko Gonzalo Larreateguik proiektuaren aurrerapenez eta erronkez hitz egin du berarekin.
Zertan datza zehazki proiektua?
Duela urte batzuk abian jarritako prozesu baten parte da. Gazteekin hasi ginen lanean, sexu-hezkuntza, nerabeen haurdunaldien prebentzioa, generoa, indarkeria eta giza eskubideak lantzen. Gero, haurren desnutrizioari heldu genion, landa-komunitateetan oso arazo larria baita.
Arazo horri aurre egiteko, bost urtetik beherako haurren nutrizio-egoeraren jarraipena egin dugu, amak nutrizioan, higienean eta elikagaien prestaketan trebatu ditugu, elikagai osagarriak eta bitaminak banatu ditugu, eta barazki-haziak ere eman dizkiegu.
Ekimen berritzaileenetako bat ostra-perretxikoen laborantza da. Perretxiko horiek hazten eta familien elikaduran txertatzen ikasten ari gara.
Ekintza horien osagarri, egur gutxiago kontsumitzen duten sukaldeak eta ura iragazteko ekoiragazkiak instalatzen ditugu. Dena dago lotuta: elikadura, higienea, ur segurua eta osasuna.
Zer garrantzi du garapenerako lankidetzaren laguntzak?
Getxoko Udalaren laguntza funtsezkoa da. Guatemalak arazo sozial ugari ditu, eta landa-komunitateek ez dituzte beti behar dituzten zerbitzuak jasotzen.
Baliabide horiei esker, herrixketara joan gaitezke, haurren nutrizio-egoeraren jarraipena egin, amak trebatu eta laborantzarako materialak eskaini. Familiei laguntzeko eta haien elikadura hobetzeko aukera berriak bilatzeko aukera ere ematen digute.
Lankidetzarik gabe, oso zaila izango litzateke prozesu horiei eustea. Kontua ez da baliabideak ematea soilik, baizik eta komunitateen gaitasunak indartzea, bizi-baldintzak hobetu ahal izan ditzaten.
Proiektua hasi zenetik, zer hobetu da?
Asko ikasi dugu, eta gure estrategiak egokitu ditugu. Hasieran, haziak eta fruta-arbolak banatzen genituen, baina horiek landatzeko zailtasunak aurkitu genituen.
Ondoren, ostra-perretxikoak hazten esperimentatzen hasi ginen. Lehen esperientzian, hainbat amak laborantza komunitario batean parte hartzen zuten, baina etengabe joan-etorrian ibili behar zuten, eta uzta guztien artean banatzen zen.
Orain, etxeetan bertan hazten saiatzen ari gara. Horrek ekoizpena zaintzea eta haren jarraipena egitea errazten du. Gainera, ikusi dugu gizon batzuek laborantzarako espazioak eraikitzen eta mantentzen parte hartzen dutela, familia-erantzukidetasuna sustatuz.
Oraindik emaitzak ebaluatzen ari gara, baina espero dugu aukera horri esker perretxikoak maizago txertatu ahal izatea elikadura askotariko batean.
Komunitateetako dinamizatzaileen gaitasunak ere indartu ditugu. Gure helburua da amek seme-alaben nutrizioa zaintzeko tresna gehiago izatea, eta komunitateek haurren osasuna hobeto babestu ahal izatea.
